Sürmene’nin 5km doğusunda, ana yolun sağında heybetiyle / ihtişamıyla sizi karşılayan güzel bir konak var. İşte bu konak bölgede Hacı Yakupoğlu Memiş Ağa Konağı olarak bilinir. 1856’da Hacı Yakupoğlu Memiş Ağa tarafından yaptırıldı. Günümüze kadar orijinalliğini korumuştur. Trabzon geziniz sırasında özellikle görmenizi tavsiye ettiğimiz yerlerden sadece biridir.
2000 yılında Trabzon Valiliği ve Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü işbirliğiyle restorasyonu başladı. Konağın restorasyonu 200bin TL bütçe ile tamamlandı. 2013 yılından itibaren Çaykur tarafından işletmeciliği yapılarak yerli ve yabancı turistlere bir müddet hizmet vermiştir. Hatta Trabzon‘da çekilen bir çok dizi ve filme de ev sahipliği yapmıştır. Konak Haziran 2020’de yapmış olduğumuz ziyaretmizde, konak çevresinde fotoğraf çekimi sırasında kapalı olduğu gördük. Çevredeki kişilerle yaptığımız görüşmede ve internetten yaptığımız araştırmalardan konağın artık hizmet vermediğini öğrendik.
Daha detaylı şekilde konağın mimari yapısı ve iç tasarımı hakkında bilgi edinmek istiyorsanız Memiş Ağa Konağı Mimarisi isimli yazımızı inceleyebilirsiniz.
MEMİŞ AĞA KİMDİR
İmparatorluk toprakları, Osmanlı döneminde idari açıdan eyaletler halinde yönetilmiştir. Eyaletlerin başındaki valiler çeşitli imkansızlıklar yüzünden denetimde güçlük çektikebilmekteydi. Böyle yörelerde, devlet adına vergi toplayacak ve güvenliği sağlayacak yardımcılar seçilirdi. Bu yardımcılar, o yörede sözü geçen, güçlü, varlıklı kişiler arasından atanırdı.
Memiş Ağa, 1799 veya 1804 Miladi yılda Sürmene’nin Balıklı (Civra) köyünde doğdu. Bölgenin son Baş Tımar Ağası olan Hacı Yakup Ağa’nın oğludur. Anne tarafı ise Kırımda yerleşik Kırım Türklerinden Hacı Yakupoğulları kavmine mensuptur. Aşiret ağalarının tacizlerinden sıkılan Yakup Ağa 1814 Yılında İstanbul’a, oradan da Romanya’ya göç etmiş. Memiş Ağa, 15 yaşında tekrar Trabzon’a döndü. Cesur bir delikanlı olarak babasını memleketten uzaklaştıranlarla mücadele etmiş ve bölgenin kontrolünü ele almıştır.
MEMİŞ AĞA VE OSMANLI İMPARATORLUĞU
Fatih Sultan Mehmet 1461 yılında Trabzon’u Pontus İmparatorluğundan fethettmiştir. Fetih sonrasında ise Kırım’da yaşayan Türklerden Karadeniz sahillerinde getirerek buradaki Türk nüfusunun artmasını sağlamıştır. Sonrasında Cevahiroğulları, Hacı Tahiroğulları, Hacı Yusufoğulları ve Hacı Yakupoğulları gibi ailelerin birbirlerinden kız alıp vermiştir. Aileler bu şekilde büyümüş, bölgenin en köklü aileleri haline gelmiştir. Hacı Yakupoğulları’nın büyük bir bölümü Sürmene kazasının Civra köyü, Kastel deresinin batısında, Kastelli mevkiinde, Hacı Yusufoğlu ve Hacı Tahiroğulları da Kastel deresinin doğusunda yerleşmişlerdir.
Trabzon bölgesinde “ağa” adıyla bilinen bu görevlilerden biri Memiş Ağa idi. Hacı Yakupoğlu sülalesi, 1700’lerin sonlarında namını daha da duyurmuş. 1800 başlarında da Trabzon Valisi tarafından Sürmene ve çevresi için idari görev verilmiştir. Tarihçiler, Memiş Ağa’nın Hacı Yakup’un en büyük oğlu olduğundan söz eder. Ayrıca yüklendiği ağalık görevini de başarıyla sürdürerek çeşitli yararlılıklar gösterdiğini yazar. 1819 yılından itibaren Osmanlı Hükümeti tarafından Ayan Ağa’lığına kabul edilerek görevlendirilmiştir. 1824 tarihi itibariyle, Memiş Ağa’nın Ayan Ağa’lığı yeni yetkilerle daha güçlü konuma gelmiş. Bununla beraber komşu yerleşim alanlarının idaresi de Memiş Ağa’ya devredilmiştir. 1846 yılında Yüzbaşı rütbesi verilerek silahlı kuvvetlerinin bölgedeki temsilcisi olur. Memiş Ağa’ya verilen görev 1854 yıllarında Osmanlı tarafından asker kaçaklarını tespit ve teslim etmektir.
Hükümet yanlısı olarak hareket eden Yakupoğulu Memiş Ağa, bu olaydan sonra güçlenmiştir. Daha sonra zenginleşerek Kastel mevkiindeki konağı (Memiş Ağa Konağı) yaptırdı. Konak, Memiş Ağa’nın Yüzbaşı rütbesi ile ödüllendirilip Silahlı Kuvvetlere katılmasından on yıl sonra yaptırılmıştır.
MEMİŞ AĞA KONAĞI NEREDE
Memiş Ağa Konağı, Sürmene’nin 5km doğusunda ve devlet sahil yolu üzerinde Rize istikametine sağ taraftadır. Uzungöl ve Ayder gibi Doğu Karadeniz Turizm destinasyonlarını gezme planınıza konak ziyaretini mutlaka eklemenizi tavsiye ediyoruz.
Memiş Ağa Konağı’na ulaşım için kendi aracınızla gitmenizi tavsiye ediyoruz. Ayrıca Of – Trabzon Belediye Otobüs Saatleri de ziyaretiniz için uygun ise toplu ulaşımla da rahatlıkla ulaşabilirsiniz.
[elfsight_google_maps id=”18″]
